آموزش ،بنیان توسعه است. ترویج مکتب تحقق آموزش روستاییان است پس آموزش مبتنی بر این مکتب، بنیان توسعه روستایی است.
علم ترویج بنا به ضرورت زمان پا به عرصه ی دنیای علم گذاشت، به گواهی تاریخ، یکی از دلایل عمده پیروزی متفقین در جنگ جهانی دوم، رونق نهضت ترویج کشاورزی در کشور امریکا بود. در زمانی که اروپا در آتش خشم جنگ به جهنمی هول انگیز مبدل شده بود و مزارعی که واژه فقر و نداری را برای اروپاییان به واژه غریبی مبدل ساخته بود، جولانگاه هیولای آهنین و انباشته از مین های ریز و درشت شده بوذ. کشاورزان آمریکایی به مدد آموزشهای فراگیر و حیاتی ترویج، در محیطی امن و به دور از هیاهوی جنگ به خوبی انجام وظیفه می کردند، و کم کاری همتایان اروپایی خود را که به جای کار در مزارع در میدانهای جنگ سرگرم نبرد بودند، جبران می ساختند و با روانه ساختن دسترنج خود، متفقین را از لحاظ تامین اسلحه سبز آسوده خاطر می کردند.
علم و مکتب ترویج از آن زمان، تاکنون با وجود همه فراز و نشیبها هم چنان به عنوان دانشی کاربردی و راهگشا در خدمت جهانیان بوده و برای ملتها و دولتها به عنوان نقطه قوت و اتکایی در مقابله با مشکلات جامعه بشری مطرح است.
امروزه ترویج و آموزش کشاورزی به عنوان علمی کاربردی، با ماهیتی فرا رشته ای و فرانظامی مطرح است. ترویج کشاورزی علمی است که در آن دستاوردهای علوم تجربی کشاورزی با واقعیتهای دنیای انسانی و اجتماعی پیوند می خورد. ترویج علم است و بنابراین دوام و پویایی آن همانند سایر علوم، از طرفی بستگی تام به مطالعات و تحقیقات بنیادی و توسعه ای و کاربردی در حیطه آن دارد و از طرف دیگر ، به اشاعه ترویج و دستاوردهای این تحقیقات و نظریه پردازایها در قالب کتاب در مقاله نیاز دارد.
متاسفانه با وجود قدمت ترویج سنتی کشاورزی در کشور و ریشه دار بودن مضامین و محتوای آن در فرهنگ این مرز و بوم، ترویج جدید به عنوان علم وارداتی، کمتر در کشور گسترش و تکوین یافته است. و در مقایسه با سایر رشته ها با صعف عظیمی در زمینه کتاب و منابع فارسی مواجه است. و تعداد کتابهای اختصاصی این رشته به زبان فارسی بسیار اندک است.


روشهای ترویجی

-روش های گروهی و انفرادی
-ملاقاتهای انفرادی: احتمالاً مهمترین جنبه ی همه فعالیتهای ترویجی است که از قدرت زیادی جهت ایجاد اعتماد به نفس بین کشاورز و مروج برخوردار است.
البته متداولترین مشکل تماس شخصی بین مروج و کشاورز، ملاقاتهایی در مزرعه است که به علت تماس خود با زارع بیشترین نقش را ایفا می کند.
یک نوع ملاقات در محل کار مروج نیز موجود می باشد که آن هم بستگی به حسن انجام کار وبر خورد روح بستگی دارد که حس علایق زارعان توسط مروج بر انگیخته می شود.
روشهای انفرادی شامل موارد. زیر می باشد:
ملاقات سر مرزعه ، ملاقات در محل کار، نامه ،ارتباط تلفنی، تماس ها ی غیر رسمی در خارج از محل کار ومزرعه ولی این روشهای انفرادی معایبی نیز دارد. که مهمترین شکل از نظر زمان وصرف منابع پر هزینه است. وخطر تمرکز بر زارعان پیشرو وجود دارد که دراین صورت وجود نوعی تبعیض در بین زارعان شکل می گیرد.
به عبارتی دیگر ،دریک تشکل سازمانی برای توسعه ترویج وترویج کشاورزی وروستایی ،کار گروه بندیهای اجتماعی بر تامین همکاری وهماهنگی در سه سطح ، به صورت زیر دسته بندی می شود.
1-  درون گروهی: بین عوامل ترویج
2-  درون گروهی :بین روستائیان ورهبران محلی ومدد کاران روستایی
3-  برون گروهی : بین عوامل دیگر موسسات حاضر وموثر بر کار توسعه درروستاها
که این سه بند بر اساس پنج رابطه مشترک بین:
1- عوامل ترویج با روستائیان  2- عوامل ترویج با عوامل دیگر موسسات   3- روستائیان با عوامل دیگر موسسات   4- عوامل ترویج وروستائیان با عوامل دیگر موسسات   5- عوامل دیگر موسسات وروستائیان با عوامل ترویج مبتنی است. که از این عوامل وسطوح همکاری ما به طور کلی به عنوان روش گروهی نام می بریم که در مورد ترویج روستایی وکشاورزی مورد استفاده عوامل ترویج قرار می گیرد.
مزایای روش گروهی :
الف- فراهم آوردن امکان پوشش وسیع .
ب- به وجود آوردن محیط یادگیری فکورانه وفضای حمایت کننده که به زارع اعتماد به نفس می دهد.
یکی از عوامل تعیین کننده اندازه گروه ،موقعیت جغرافیایی است ولی مناسب ترین تعداد برای گروها در ترویج روستایی بین 20 تا4 نفر است.
- جلسات کوچکتر برای بررسی نیازهای خاص شرکت کنندگان مناسب تر است.
- روح نباید بر جلسه تسلط کامل پیدا کند ، بلکه نقش او باید عمدتا اطلاع رسانی وحمایت و پشتیبانی باشد .
- جلسات گروهی وجمعی متداول ترین روش ترویج گروهی است.
- برداشتن اولین قدم در ایجاد هر گونه ارتباط با روستائیان ،مستلزم تلاش در شناخت اصالت ارزش های سنتی در هر یک از جوامع روستایی است.
- نا برابری در سوابق ذهنی وتجارب کسب شده وموقعیتهای اجتماعی واقتصادی ،منشا طبقه بندی روستائیان به گروههای نو پذیران ، پذیرندگان اولیه وثانویه وکند پذیران است.
- در مرحله ارزیابی وتحول گری که منظور تغییر در رفتار عملی است تماس رخ به رخ دو محیطی طبیعی وغیر رسمی ممکن است به عنوان موثرترین وسیله تبادل معلومات واطلاعات به کار رود .
- موثر ترین روش های ترویجی به ویژه درآموزش بزرگسالان درروستاها ،نمایش طریقه ای ونتیجه ای است که ارزشیابی عملکرد آموزشی بزرگسالان باید بر مبنای میزان کاربرد توصیه ها ونتایج حاصله از اعمال آنها مورد بررسی وسنجش قرار گیرد .در نمایش طریقه ای که یکی از روشهای آموزش گروهی است سخنرانی با عمل توام است که در نقش تحولگر ،عروج ، نمایش البته نمایش طریقه ای برگزار می کند طریقه ای به وسیله مروج یا آموزشگر روستا ، یا همکار ی مدد کار روستایی ،هر و یا یک رهبر محلی فنی که قبلا تعلیمات لازم را فرا گرفته است انجام می گیرد .

نوشته شده در تاریخ یکشنبه 4 دی 1390    | توسط: یوسف دیندار    |    |
نظرات()